Weekbericht vrijdag 21 februari

 

Rotary Club Nijmegen

Clubjaar 89 /  Jaargang 62 /  Bijeenkomst 21  februari 2020

Motto van clubvoorzitter Tjeerd Jansen: “Rotary verbindt”

Betalingen aan penningmeester Jeroen Simkens op rek. NL34SNSB0932203108 t.n.v. RC Nijmegen. Rekening Van Broekhovenfonds: NL29INGB0003575209.

MEDEDELINGEN VAN HET SECRETARIAAT:

Aanwezig:   27 leden

Gast: —

PROGRAMMA:

  • Vr 28 feb:  Tjidde Tempels, Bedrijfsethiek
  • Vr 6 mrt:    Fred Mouw, De bevrijding
  • Do 12 mrt: 75 jaar bevrijding: Sunsetmarch en diner bij Nimma, inschrijflijst
  • Vr 20 mrt: Clubzaken
  • Vr 27 mrt: Marc van Uhm-generaal b.d., Vredesmissies in Afghanistan, partners welkom
  • Vr 3 apr: Jan Peters SJ, Islam godsdienst van vrede
  • Do 9 apr: Witte Donderdag, Wandeling Hof der Olijven en maaltijd
  • Vr 17 apr: Anneke Assen, Waarom het thema vrijheid?

 BELANGRIJKE DATA:  

  • 21 maart 2020   : PETS en Assembly
  • 28 maart 2020  : RC Tongeren, Tentoonstelling Roemenië in Gallo-Romaans Museum
  • 1 mei 2020        : RC Tongeren, Tungrirun
  • 15 mei 2020     : Pieter de Bruyn bokaal, MG
  • 16 mei 2020     : Districtsconferentie

 

MEDEDELINGEN:  

  • Intekenlijsten gaan rond: Sunset March en verslagleggers.
  • Voorzitter heeft brief / enquête rondgestuurd, helft leden heeft gereageerd.

Woord gevraagd door:

  • Jacqueline le Grand. Programmacie bereidt zich voor op programma volgend jaar. Er gaat een mini-enquête rond naar de leden om te horen wat men vindt van het programma en of men suggesties heeft.
  • Joost Meuwese: Thema Ethiek. Paul van Tongeren heeft Marcel Becker geadviseerd, die heeft op zijn beurt Tjidde Tempels geadviseerd als spreker. Hij is een bedrijfsethicus, hij komt volgende week. Oproep: komt allen!

 

VERSLAG:  – Saskia de Wildt, beroepspraatje

Saskia is geboren in Smallingerland, 12 september 1969.

Saskia promoveerde in 2001 in Maastricht op onderzoek naar de omzetting van geneesmiddelen (metabolisme) bij kinderen. Hierna werkte ze als kinderarts in opleiding in het Erasmus MC-Sophia Rotterdam en het Juliana Kinderziekenhuis Den Haag, waarna ze in 2005 werd geregistreerd als kinderarts. Aansluitend volgde ze een opleiding tot kinder-intensivist en tot klinisch farmacoloog, deels in Rotterdam, deels in het Hospital for Sick Children in Toronto (Canada).

Sinds 2010 maakte zij deel uit van de permanente staf van de intensive care voor kinderen van het Erasmus MC-Sophia in Rotterdam. Haar onderzoek richt zich op een beter begrip van hoe leeftijd, ziekte en erfelijke aanleg de opname en afbraak van geneesmiddelen bepalen en op het preciezer en veiliger doseren van medicatie bij kinderen. Het onderzoek wordt onder andere gefinancierd door beurzen van ZonMW en de Europese Unie.

In 2016 is ze benoemd tot hoogleraar in de klinische farmacologie. Haar oratie had als titel

HOOGSTE TIJD: VAN CONFECTIE NAAR COUTURE

Ze is directeur van het Nederlands Kenniscentrum Farmacotherapie bij Kinderen. In deze rol is zij tevens verantwoordelijk voor het Kinderformularium, de landelijke informatiebron voor doseringen voor geneesmiddelen bij kinderen. Ze publiceerde meer dan 70 internationale peer-reviewed artikelen en begeleidde 12 promovendi.

Saskia houdt van Mode en kleding. Vandaar ook haar zilveren laarsjes die ze vandaag draagt. Die liefde komt uit haar familie. Haar moeder was coupeuse, en beheerste dat vak heel goed en eigenlijk was moeder ook gewoon slim. Maar ze was dyslectisch en daar was in die tijd geen enkele aandacht voor. Later heeft ze toch nog wat carrière bewegingen gemaakt, o.a. als lerares. Vader werkte bij Philips. Via een tijd in Brabant is het gezin waar Saskia opgroeide weer terug gekomen in Friesland. Ze is dus een importfries, maar heeft wel degelijk affiniteit met de Friezen. Kleding werd altijd door haar moeder gemaakt, en een perfecte pasvorm en val was normaal voor Saskia. Pas toen ze zelf kleding ging kopen merkte ze wat confectie is, en dat dat geen goede pasvorm garandeert, want iedereen is anders.

En dat is het bruggetje naar de titel van haar oratie. Het is hoogste tijd om patiënten, en zeker kinderen maatwerk in plaats van confectie te gaan leveren op farmacotherapeutisch gebied, met couturemode te gaan behandelen.

Geneesmiddelen moeten werken en veilig zijn, de voortdurende balans. Niet te laag doseren, niet te hoog doseren, maar precies goed. Elke patiënt is anders, dus niet het gemiddelde. Wat voor sommigen te hoog is, is voor anderen te laag. Dat speelt bij kinderen nog meer.

Van alle geneesmiddelen die we aan kinderen geven is ongeveer dertig procent niet goed onderzocht bij kinderen. Bij complexe middelen op de IC loopt dat op tot 90 %.

Voorbeeld: 1959: kinderen werden met Chlooramfenicol behandeld, maar gingen dood door een te hoge spiegel: metabolisme was suboptimaal in die kinderen waardoor spiegels veel te hoog werden. De dosis van aantal HIV middelen bij kinderen bleek ook een probleem: peuters hebben voor veel middelen een hoger metabolisme. Daar wordt nu meer en meer rekening mee gehouden. De wetenschap die zich daar mee bezig houdt is de farmacokinetiek. Opname, verdeling, omzetting en uitscheiding van een middel in het lichaam. Die processen veranderen met de leeftijd.

Omzetting van geneesmiddelen in de lever verloopt soms via enzym CYP 3a, en dat is promotieonderzoek geworden van Saskia. Hoe ontwikkelt zich de lever, en wat gebeurt er met CYP 3a? Leeftijd bleek omzettingssnelheid te beïnvloeden. Onderzoek is uitgevoerd met midazolam, een slaapmiddel, en dat middel bleek op diverse leeftijd te worden toegepast. Aan de hand van de spiegels daarvan is op een ethische manier het onderzoek gepleegd, want de patientjes kregen het middel in het kader van hun behandeling. Maar ook de mate van ziekte bleek de omzetting te beïnvloeden: hoe zieker je bent, hoe langzamer de omzettingssnelheid ging. Na promotie in Rotterdam is Saskia naar Toronto gegaan, en daar verder gegaan met onderzoek. Daar heeft ze gewerkt met Tacrolimus, een middel dat sommige kinderen kregen. Daarbij werd aangetoond dat ook de erfelijkheid van invloed is op het metabolisme. 2 jaar in Toronto geweest, daarna retour Rotterdam, er was behoefte aan iemand die veel van kinetiek en kinderen weet.

Toen ook naar de rol van de darm gekeken. Omzetting in de darm? Vergelijking gemaakt tussen de spiegels en kinetiek na toediening via de mond en door de huid.

Onderzoek met radioactief gelabeld middel uitgevoerd. Soort ethisch dilemma, maar de stralingsbelasting was zo laag dat onderzoek gedaan kon worden. Ze werd gesteund door een patiëntenorganisatie die het nut van het onderzoek maar al te goed in zag. Was heel traject, maar veel mensen dachten dat uiteindelijk de ouders geen toestemming zoden geven. Toch zei de helft van de ouders ja.

Teststof paracetamol: opname bleek heel variabel na orale toediening. Conclusie: paracetamol bij kleine kinderen IV geven. De consequentie hiervan is dat kinderen door de paracetamol beter tegen hun pijn worden behandeld, en dat daardoor veel minder morfine nodig is met alle bijwerkingen van dien.

Door naar Nijmegen, klinisch hoogleraar geworden, plek waar veel onderzoek gedaan wordt aan zogenaamde transporters, stofjes of eiwitten die verantwoordelijk zijn voor actief transport van geneesmiddelen over membranen. De stofjes zitten zowel in de darm als in de nier (heropname in het bloed). Leeftijd heeft ook weer effect op transporters, hier is een enorme databank aangelegd, en daarmee kan voor een individuele patiënt een betere voorspelling gedaan worden. Van confectie naar Couture..

Friezen staan er om bekend dat ze liever niet lullen, maar poetsen. (Saskia noemde de Friese variant, maar die is me ontgaan (BB)

Saskia bespreekt de casus van patientje Levi. Voor een complexe aandoening werden middelen buiten de indicatie geprobeerd. (off label). Uiteindelijk is Levi overleden, deels aan overdosering van een middel bleek achteraf, maar dat was toen niet bekend. Hoogste tijd dat we slagen maken, en dat gebeurt gelukkig ook. EU geeft nu aan dat fabrikanten ook onderzoek bij kinderen moeten doen, maar het gaat langzaam.

Fabrikanten willen niet zo hard, maar ook ziekenhuizen zijn er niet op ingericht. In 2018 is €140.000.000 beschikbaar gekomen vanuit EU om onderzoek naar kinetiek van middelen bij kinderen te gaan doen, en Saskia heeft een belangrijke rol om dit geld op de juiste plekken te laten landen.

In 2015 andere stap: opstellen van een kinderformularium, dat geldt voor heel Nederland. Na Engeland is Nederland het enige land die dat heeft. Zo uniek dat dit nu wordt uitgebreid naar Dld, Noorwegen, Oostenrijk. Op dit moment maakt Saskia er werk van om dit te internationaliseren en de governance er omheen te regelen. Grand van Bill en Melinda Gates fund om kinderformularium onder WHO in te regelen. Saskia is boegbeeld.

Saskia sluit af: Hoog tijd om van Confectie naar Couture te gaan.

http://confectiecouture.nl/wp-content/uploads/Oratie-Saskia_de_Wildt_lr-boekje-def.pdf

Deze jaargang van het Weekbericht wordt geredigeerd door Hans Classen, Maud Graff (vz) en Tjeerd Jansen. Verzoek van de Ledencommissie: graag de naambadge dragen.