Weekbericht RC Nijmegen 29 juli 2022

 

Rotary Club Nijmegen

Clubjaar 91 /  Jaargang 65 /  Bijeenkomst 29 juli 2022

 Motto van clubvoorzitter Maike Woldring  “De hoogte en de diepte in”

Betalingen aan penningmeester Jeroen Simkens op rek. NL34SNSB0932203108 t.n.v. RC Nijmegen. Rekening Van Broekhovenfonds: NL29INGB0003575209.

MEDEDELINGEN VAN HET SECRETARIAAT:

Aanwezig:   13 leden (inclusief Alice Classen)

Gasten:

PROGRAMMA:

  • 5 augustus: Literaire wandeling door Nijmegen
  • do 11 augustus: Bij elkaar op bezoek: BBQ bij Lilian (opgeven was mogelijk bij [email protected])

 BELANGRIJKE DATA:  

  • 26 augustus: Bezoek van de gouverneur

 MEDEDELINGEN:  

  • Hans van Leeuwen was jarig op vrijdag 22 juli, de leden van RC Nijmegen waren bij hem thuis uitgenodigd, ook vanwege de slotdag van de 4Daagse.
  • Alle leden hebben deze week een mail gekregen over de clubbijeenkomst op woensdag 28 september om 20 uur rond de statuten en het huishoudelijk reglement. Het verslag van 5 juli en de aangepaste documenten worden aan alle leden toegezonden in de 1e week van september. Inzet is om tot besluiten te komen.
  • Op 11 augustus organiseert Fellowship i.s.m. de Programmacommissie een clubontvangst met de naam ‘Bij elkaar op bezoek’. Bij Lilian thuis wordt een BBQ gehouden. Verdere informatie vind je op de clubapp. Dringend verzoek om je aan te melden via [email protected]

 LEZING:

We worden ontvangen in Hortus Nijmegen aan de Victor Westhofflaan 22, die je bereikt via een afslag van de D’Almarasweg. In de theetuin vol kleurige bloemperken staat een heerlijke lunch klaar. Na de lunch volgt een presentatie door Eline Cornelissen, MT-lid van de Hortus en verantwoordelijk voor de programmering. Bovendien door Bas Budel, hortulanus, de beheerder van de Hortus. Hij geeft na de presentatie een rondleiding door de botanische tuin.

Stichting Hortus Nijmegen profileert zich vandaag de dag als ‘De Groene Schatkamer van Nijmegen’. Bezoekers worden gestimuleerd om in de tuin op ontdekking te gaan, en te zoeken naar wat verborgen ligt: een schat aan planten, bloemen en dieren. Iedereen is welkom: jong en oud, buurtbewoner, student of toerist. Voor veel Nijmegenaren is de Hortus een terrein dat ze nog niet kennen, of uit het oog verloren zijn. De Stichting stimuleert bezoek en biedt allerlei educatieve en culturele programma’s.

De geschiedenis van botanische tuinen gaat meer dan 400 jaar terug. De eerste is ontstaan in 16de-eeuws Italië, in de 17de eeuw zie je dat ook in Nederland botanische tuinen komen. Het woord hortus betekent eigenlijk plek binnen een omheining: een plek die bescherming biedt. Tuinen waren voorbehouden aan rijken die vertoefden op landgoederen. Tuinen waren niet voor armen, zij leefden vaak dicht op elkaar in stinkende steden. Diegene die hier een kentering heeft gebracht was Jacques P. Thijsse (1865-1945), bij velen bekend van de Verkade-plaatjesboeken. Hij propageert ‘instructieve plantsoenen’, waarin planten zoveel mogelijk gegroepeerd zijn zoals ze in het landschap samen worden gevonden. Ook is hij groot voorstander van plantsoenen die voor iedereen toegankelijk zijn. Op zijn visie is de hortus in Nijmegen geïnspireerd.

Botanische tuinen vind je vaak bij universiteiten. Het gaat dan vaak om kruidentuinen die voor medicinale doelen of wetenschappelijk onderzoek werden gebruikt. Nijmegen had eerder geen universiteit. In de 19de eeuw had je een kruidentuin op de plek waar nu Theater Lux is, vlak bij het klooster Mariënburg. Later kwam er een kruidentuin in het Kronenburgerpark. De plek waar we te gast zijn komt voort uit de herinrichting van Park Brakkenstein in de jaren 1930.

Pas in 1970 werd hier een biologische tuin aangelegd voor onderwijsdoelen. Het ontwerp was van de hand van bioloog Victor Westhoff en professor Hans Ferdinand Linskens, hoogleraar plantkunde aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Zij creëerden samen een unieke en waardevolle heemtuin, waarbij de visie van Jacq P. Thijsse leidend was.  Het ging hen om de samenhang tussen de planten, en niet om een tuin te presenteren, gevuld met rijtjes planten op alfabetische volgorde. De gemeente ondersteunde dit doel, en stelde een deel van Park Brakkenstein ter beschikking: bijna 3000 vierkante meter oppervlakte.

In de loop der tijd vond een verschuiving plaats van wetenschappelijke interesse voor planten, naar belangstelling voor het fenomeen celbiologie. Dit leidde ertoe dat de unieke tuin verwaarloosd werd. De gemeente Nijmegen besloot toen een deel van de tuin zelf te gaan beheren. De rest van de grond is tot op de dag van vandaag Universiteitsterrein. In 2014 werd de Stichting Hortus Nijmegen opgericht.

In 2021 bestond de tuin 50 jaar. Dit jubileum werd in mei en juni met allerlei programma’s gevierd en trok een hoos aan publiciteit, mede dankzij de inzet van Lucy Holl, die sinds een half jaar de communicatie rond de Hortus verzorgt. Publiek kan in de Hortus genieten van meer dan 500 soorten planten, waarvan 80 zogeheten Rode Lijst-planten (plantensoorten die in Nederland met uitsterving bedreigd worden en/of beschermd zijn). Naast planten vind je er volop insecten – zoals vlinders en het zeer zeldzaam voorkomende vliegend hert – maar ook vogels en tal van andere dieren. In de botanische tuin zijn wandelpaden aangelegd die je langs onder andere een Alpinum voeren, een Rapunzel-Haagbeukenbos, een stuk hei, een waterval en vijver en een Zeggemoeras. De botanische tuin is een gewilde locatie voor trouwfoto’s.

Bij het 50-jarig jubileum noemde burgemeester Bruls de tuin ‘Een oase in de drukke stad’. Een tuin die geen medische kruidentuin is, maar eerder een tuin die als een mentaal medicijn werkt. Meer dan 60 vrijwilligers zetten zich vol elan in om de tuin te onderhouden en open te stellen voor publiek. Ze organiseren tal van educatieve programma’s om publiek te trekken en te enthousiasmeren, zoals rondleidingen en botanische cursussen. Maar ook zijn er programma’s voor kinderen en voor mensen op leeftijd. De Hortus biedt een aantrekkelijk cultureel programma, met (niet-versterkte) concerten in de tuin, en er is ook aandacht voor beeldende kunst. Maar wie gewoon rustig een boekje wil lezen in een mooie tuin, die is hier even welkom.

De Universiteit en het Radboudumc ontdekken de Hortus de laatste jaren meer en meer als een plek van rust, tijdens een werkpauze, en als alternatieve vergaderplek. Binnen de Universiteit en de HAN zijn daarnaast diverse onderzoeksprogramma’s in de tuin gestart die bijvoorbeeld te maken hebben met duurzaamheid, de werkzaamheid van houten bijenhotels, en reductie van stikstof. De Hortus is ook een werkplek. Met name voor mensen die buiten willen werken, zonder al te veel prikkels. Dus bevinden zich in het Hortusteam ook mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, of mensen die zich oriënteren op een nieuwe baan. Bij de Hortus is iedereen welkom die de handen uit de mouwen wil steken.

De Hortus is een prachtige plek. Toch is de Stichting niet zonder zorgen. De organisatie heeft slechts budget voor 1 betaalde kracht, ondersteund door enkele zzp’ers. Dat is te weinig als je de tuin goed wil exploiteren, een team moet aansturen met meer dan 60 vrijwilligers en moet investeren in een programma. De exploitatie van de theetuin en de organisatie van o.a. concerten vergt goede faciliteiten. Binnenkort is er een gesprek met de gemeente Nijmegen. Daar gaan 6 wethouders over de Hortus, wat de financieringsconstructie er niet makkelijker er op maakt.

De Hortus zoekt nieuwe wegen om meer geld binnen te halen. Dat kan door meer mensen Vriend te maken, en hen te vragen jaarlijks te doneren. Of door de inzet van sponsors, die aanschaf van faciliteiten en nieuwe educatieve programma’s financieren. De Hortus ziet ook interessante maatschappelijke kansen. De tuin kan nog meer dan nu het geval is een belevingstuin worden voor patiënten van Radboudumc, en een rustplek voor personeel. Een gezonde plek. De wijk Brakkenstein vergrijst, veel oudere mensen zijn op zoek naar zinvolle tijdsbesteding, ook aan die doelgroep kan de Hortus het nodige bieden.

Een wandeling van ca 30 minuten volgt. Veel dank zeggen we aan de organisatoren van deze ontvangst in de Hortus: Eline Cornelissen, Bas Budel en Lucy Holl

De botanische tuin is vrij toegankelijk en iedere dag open. De theetuin is iedere dag open (horeca van woensdag tot en met zondag). Meer info: www.hortusnijmegen.nl

Deze jaargang van het Weekbericht wordt geredigeerd door Hans Classen, Paul Dirven, Salima El Guada, Jan Ramakers en Astrid Wessels (vz). Verzoek van de Ledencommissie: graag de naambadge dragen.