Weekbericht 17 januari

 

 

Rotary Club Nijmegen

Clubjaar 89 /  Jaargang 62 /  Bijeenkomst 17-01-2020

Motto van clubvoorzitter Tjeerd Jansen: “Rotary verbindt”

Betalingen aan penningmeester Jeroen Simkens op rek. NL34SNSB0932203108 t.n.v. RC Nijmegen. Rekening Van Broekhovenfonds: NL29INGB0003575209.

MEDEDELINGEN VAN HET SECRETARIAAT:

Voorzitter: Lilian vd Velden

  • Aanwezig: 24 leden. 
  • Gasten: Marcel Becker, Universitair hoofddocent wijsgerige ethiek RU Nijmegen.

PROGRAMMA

  • Wo 22 jan:  Gouverneursbezoek i.s.m. RC Nijmegen Stad en Land. let op gewijzigde locatie: Valdin, van Peltlaan 4 Nijmegen
  • Vr 24 jan:   GEEN CLUBBIJEENKOMST
  • Vr 31 jan:   Bart Benraad, Ethiek en farmacie, 5e vrijdag, partners welkom
  • Vr 7 feb:     Joost Meuwese, Wetsvoorstel voltooid leven of Zin van het leven
  • Do 13 feb: Igor van der Vlist, Ethiek in ambtelijke systemen. let op gewijzigde locatie: Groot Berg en Dal
  • Vr 21 feb:  Saskia de Wildt, Beroepspraatje
  • Vr 28 feb:  Tjidde Tempels, Bedrijfsethiek

 BELANGRIJKE DATA:  

  •  1 februari 2020  : Vocational Day, Apeldoorn
  • 8 februari 2020  : Rotary Foundation dag
  • 21 maart 2020    : PETS en Assembly
  • 28 maart 2020  : RC Tongeren, Tentoonstelling Roemenië in Gallo-Romaans Museum
  • 15 mei 2020     : Pieter de Bruyn bokaal, MG
  • 16 mei 2020     : Districtsconferentie

 MEDEDELINGEN:  

  • Diegene die dit jaar nog geen verslag geschreven hebben, s.v.p. een datum invullen op de lijst.
  • Volgende week vrijdag 24 januari is er geen bijeenkomst, omdat we aanstaande woensdag onze gouverneur Anneke Assen ontvangen, samen met Rotaryclub Nijmegen Stad en Land in – Restaurant Valdin. Ontvangst 17.30, diner 18.00 u. Inschrijven is gesloten, kon tot 17 januari.
  • Op 13 februari is er een Pubquiz door Rotary Wijchen Beuningen Tweestromenland. Geeft u zich allen op!
  • Paul Dirven doet verslag van hun ‘Avond van 8’ bij Helmy thuis. Ze hebben een soort Tarot-kaarten gelegd waardoor men elkaar beter heeft leren kennen. Dit was zeer gezellig, wordt vervolgd.
  • Reijer Goettsch vult aan: In tegenstelling tot de met drank en spijs overgoten avonden van 8 van rond de eeuwwisseling zijn er op deze avond (in totaal) 3 glazen wijn gesavoureerd.
  • Reijer is ook bij Rein Gerretsen geweest, het gaat best goed. Rein wordt 98.
  • Astrid heeft een uitwisselingsstudente uit Paraguay in huis, deze komt woensdag mee naar Valdin.
  • Astrid roept iedereen op om met namen te komen voor potentiële leden. Anneke vult aan: laat iedereen door zijn Linked-in contacten gaan.

 VERSLAG

 Lezing Marcel Becker  https://marcel-becker.com/ Ethiek in de moderne samenleving.

 Marcel wil een wat bredere inleiding geven op het thema ethiek. Daar lijkt hij geknipt voor, want op de universiteit geeft hij een inleiding in de ethiek bij de meeste studierichtingen. Wat voor hem belangrijk is, betreft de doorvertaling van de wetenschap ethiek, – die gestoeld is op normen en waarden die geldend zijn-, naar de dagelijkse praktijk. Dan wordt het toegepaste ethiek.

Twee zaken passeren de revue: 1) een aantal redenen waarom ethiek structureel belangrijk is en 2) hoe men op een goede manier met ethische problemen kan omgaan.

We doen in het heden steeds meer aan ethiek. Toen Marcel promoveerde in 1997 (Deugdethiek en pacifisme, Tolstojs pacifisme in gesprek met de deugdethiek van Aristoteles en Thomas van Aquino) had hij niet kunnen bevroeden dat er heden ten dage zo vaak een beroep wordt gedaan op zijn ethische expertise. “Waarom is ethiek zo in de belangstelling?” vraagt hij aan de zaal. Kernpunt is toch wel dat individuen steeds meer zelf (ethische) keuzes moeten maken omdat ze niet meer vast zitten in kaders als kerk of politieke partij. Vroeger gingen alleen de toppen van de zuilen in discussie over ethische vragen, nu wordt eenieder er als het ware toe gedwongen omdat er veel minder houvast is, onder andere door ontzuiling en globalisering. Daarnaast leidt een toegenomen transparantie van alles ertoe, dat men kritischer wordt op het proces en de uitkomst van een traject. Dit heeft het paradoxale effect dat alhoewel er ethischer wordt gehandeld in trajecten, de uitkomsten meer kritiek krijgen. Daar kan de ethicus bij helpen. De vraag naar ethiek neemt ook toe doordat kernbegrippen als intimiteit en privacy veranderen, onder andere door de informatiemaatschappij. Vraagstukken als “wat kan en mag een zorgrobot?” en “wat kan een digitale rechter?”, “kunnen machines menselijke taken over nemen?”,  hebben een ethisch perspectief. Tenslotte is er in het heden vaak sprake van ‘commodificatie’ (tot-waar-making, (van het Engels commodity, verhandelbaar goed) . Dit is het proces waarbij steeds meer aspecten van het menselijk handelen en de resultaten daarvan worden uitgedrukt in een geldwaarde in plaats van de intrinsieke of inherente waarde. Het begrip werd geïntroduceerd door Karl Marx). Voorbeeld hiervan is het schoolpleingesprek dat tegenwoordig op facebook wordt gehouden en daar door facebook wordt gebruikt als basis van een verdienmodel, of een zolderkamer die vroeger niks waard was maar nu via internet te huur kan worden aangeboden en ineens geld waard is. Ook dit vraagt om een ethische ‘toets’. (Mag facebook bijvoorbeeld naast toegang tot het gedigitaliseerde schoolpleingeleuter dat geld waard blijkt te zijn, ook toegang tot bank- of medische gegevens hebben om nog veel meer te verdienen of moeten we dat gewoon verbieden?)

“Hoe kunnen we op een goede manier met ethiek omgaan?” Een valkuil is de relativistische reflex. Omdat je ziet dat op andere plekken (wat je vroeger helemaal niet wist) al dan niet ver weg een handje wordt gelicht met normen en waarden, kun je in de verleiding komen dat ook voor je zelf of je omgeving doen. Dat is een denkfout want je eigen ethische waarden veranderen niet door wat anderen doen.

Normen en waarden vormen de basis voor ethiek. Normen en waarden kunnen enorm verschillen. Zo heb je westerse normen en waarden, maar ook die uit de Islamitische religie of uit China. Westerse waarden (bijvoorbeeld respect, individuele waardigheid of ruimte om zelfstandig te mogen denken) lijken behoorlijk universeel geldig omdat ze zijn gericht op het individu en er vanuit gaan dat een individu een behoorlijke hoeveelheid ruimte heeft, mits een ander er geen last van heeft.

Ethiek kun je ook vertalen naar microniveau, een aantal voorbeelden zijn:

  • het openbaar bestuur, waarbij de ethiek helpt om te bewaken dat het publiek belang wordt gediend,
  • de beroepsethiek, waarbij door de ethiek te betrekken normen en waarden kunnen worden vastgelegd
  • bedrijfs- en marktethiek, die helpt om randvoorwaarden te creëren, dat partijen elkaar in principe niet belazeren en die helpen dat de gebruiksvoorwaarden die je in een softwareprogramma goedkeurt door zonder te lezen op een vakje te klikken, redelijk zijn.
  •  ethiek in de zorg, die bijvoorbeeld helpt bij keuzes rondom aan de ene kant respect voor de keuzevrijheid van de patiënt en aan de andere kant het gegeven dat een patiënt minder weet dan een arts.
  • digitalisering: “wat verandert er als we zaken meer als informatie gaan zien?”, intimiteit en privacy zijn dan thema’s

Op deze wijze heeft Marcel een kijkje door het werkveld van de ethiek gegeven.

 Discussie: 

“Is ethiek een kunstje dat je kunt toepassen?”

Nee, geen kunstje, maar wel breed toepasbaar en noodzakelijk: ethiek volgt moraal (serie regels, gedragingen, normen en waarden), en in die zin is iedereen dus een beetje ethicus. Echter, Marcel wordt er voor betaald.

“Is rol ethiek ook toegenomen door de emancipatie op allerlei gebieden?”

Deels wel: door toegenomen specialisatie en concentratie op deelgebieden is het overstijgende steeds belangrijker geworden. In die zin is Rotary ook aardig, omdat de historie daarvan is dat men juist verschillende beroepen samen wil(de) brengen, om op zoek te laten gaan naar het gemeenschappelijke.

De rol van ethiek neemt ook toe in grotere verbanden: een instelling heeft bijvoorbeeld, als gevolg van ethische overwegingen, ook verantwoordelijkheid over de individuele medewerkers en hun gedrag.

Deze jaargang van het Weekbericht wordt geredigeerd door Hans Classen, Maud Graff (vz) en Tjeerd Jansen. Verzoek van de Ledencommissie: graag de naambadge dragen.