Rotary Club Nijmegen

Clubjaar 89 /  Jaargang 62 /  Bijeenkomst 1 november 2019

Motto van clubvoorzitter Tjeerd Jansen: “Rotary verbindt”

Betalingen aan penningmeester Jeroen Simkens op rek. NL34SNSB0932203108 t.n.v. RC Nijmegen.

Rekening Van Broekhovenfonds: NL29INGB0003575209.

MEDEDELINGEN VAN HET SECRETARIAAT:

Aanwezig:   21 leden

PROGRAMMA:

  • Do 7 nov:    Frank van de Schoor, Valkhofmuseum over Piet Mondriaan en Jessurun de Mesquita
  • Vr 15 nov:   Bezoek aan Werkbedrijf Rijk van Nijmegen (aanmelden bij secretariaat)
  • Vr 22 nov:   CLUBZAKEN
  • Vr 29 nov:   Maud Graff- oratie leerstoel ergotherapie, Vijfde Vrijdag (partners welkom)
  • Vr 6 dec:     Start thema ethiek
  • Do 12 dec:  Ijsbrand Terpstra (DROG) over fake news, tevens het thema van de Ryla voorjaar 2019

(let op gewijzigde locatie: Aqua Viva)

 BELANGRIJKE DATA:  

  •  2 november 2019         : Tulpenbollen planten Kalorama
  • 13 november 2019       : Kaminabend RC Mönchengladbach (aanmelden bij Jan Roelof Moll)
  • 15 mei 2020                 : Pieter de Bruyn bokaal, MG
  • 16 mei 2020                 : Districtsconferentie

 MEDEDELINGEN:  

Lilian vervangt Tjeerd als voorzitter.

  • Iedereen wordt gevraagd om even kritisch te kijken naar hun Avondjes-van-8. Die lopen op dit moment. Maar er zijn indicaties dat ze niet allemaal goed van de grond zijn gekomen. In jullie aandacht aanbevolen.
  • Men wordt ook herinnerd aan de tulpenbollen aanplant dag op zaterdag 2 november aanstaande bij Kalorama.
  • Clubzaken op 22 november zal voornamelijk besteed worden aan een gesprek over de gehouden enquête. Tjeerd stuurt tevoren nog een tekst rond.
  • Er wordt opnieuw een oproep gedaan voor chauffeurs voor de clubbezoeken van Anneke.
  • Oproep om deel te nemen aan de traditionele Kaminabend op woensdag 13 november, dit jaar bij onze vrienden van contactclub Mönchengladbach. Opgeven bij Jan Roelof.
  • Eelke brengt onder de aandacht in het kader van het thema armoede een recent interview met Jan Buitelaar, die meldt dat armoede door stress de cognitieve prestaties aantast.

 VERSLAG:  Rol van de lokale overheid in armoedebestrijding door Mark Slinkman

Armoedebestrijding staat al heel lang op de agenda van de Gemeente. Tijdens een recent bezoek aan een honderdjarige vertelde diegene over de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw. Hij vertelde over de zwarte armoede in Groesbeek destijds, waarbij een aantal mensen uit het bos leefden van opbrengsten, zoals bezembinden en bosbessenverkoop. De Kerk ondersteunde de armste gezinnen, alsook de Gemeente. De Gemeente had hiertoe in het portaal van de hal een tafeltje geplaatst waar stapeltjes munten (hoogte afhankelijk van kindertal) ‘en public’ aan  begunstigden werden overgedragen.

De situatie van vandaag is op onderdelen veranderd: waar eerst sprake was van giften zijn er nu rechten. De aandacht van de Gemeente is tevens verschoven naar het proberen te begrijpen van armoede. Wat is armoede? Voor een alleenstaande 1040 €/maand en voor een echtpaar 1960 €/maand, het bestaansminimum volgens CBS. In de laatste jaren is er een belangrijke daling opgetreden, van 1,2 miljoen personen die leven onder de armoedegrens, naar 900.000 personen, door een aantrekkende economie. Maar bij de groep 65+ neemt het aantal mensen die onder de armoedegrens leven niet af! In de Gemeente Berg en Dal leeft 7% van de inwoners in armoede. Reken je tot 130% van het sociaal minimum, dan betreft het 18%. Er zijn veel regelingen, soms gestapeld. De doelen zijn altijd goed, maar zijn de regelingen ook effectief? Voorbeelden van deze regelingen zijn de bijzondere bijstand, die kan worden aangevraagd voor het dekken van onvoorziene eenmalige uitgaven, zoals een advocaat of een wasmachine. De Gemeente keert ook individuele studietoelagen uit om de kansen op werk te vergroten. Soms wat structureler zoals kosten bewindvoerder of reiskosten naar ziekenhuis. De Gemeente neemt soms ook kosten van de WMO over (gericht op de groep tot 110% van minimum). Er bestaat een DoeMee regeling, die tracht de armen wat breder te laten kijken dan alleen naar overleven, wat fleur in het leven te brengen, ruimte in de hoofden te creëren bij schuld, en vooral ook voor kinderen wat te bieden. Kinderen kunnen hun leven lang psychologisch gezien nawerkingen ervaren van armoede in hun jeugd. Voorbeelden van deze regeling zijn: het dekken van de ouderbijdrage, het betalen van zwemles- en diploma’s, eenmalig een laptop of een tweedehands fiets aanschaffen. De Gemeente doet mee in het Platform armoedebestrijding en coördineert veel. Dat is nodig, want hulpverleners komen soms met tegenstrijdige adviezen. Voorbeeld: een alleenstaande moeder wordt zowel geadviseerd om te gaan werken en aan haar eigen ontwikkeling te werken als nu eerst prioriteit aan haar gezin te geven. De Gemeente onderhoudt contacten met woningbouwverenigingen, kledingbank, seniorenraden, en organisaties zoals Buurtsoep. Schuldhulpverlening krijgt meer landelijke aandacht, maar het is ook een wettelijk taak van de Gemeenten. Dilemma’s: hoe krijgt de Gemeente de mensen vroegtijdig aan tafel en hoe kan zij goed advies geven zonder zich met privé keuzes te bemoeien ( kostenposten als grote hond en 4 katten bijvoorbeeld of kettingroken). Woningbouwverenigingen kunnen soms vroegtijdig signaleren als er financiële zorgen zijn; dit ligt echter gevoelig in het kader van de privacy bescherming.

Succesfactor in armoedebestrijding is in ieder geval het gevoel van eigen verantwoordelijkheid. Geeft iemand het op om zelf de verantwoordelijkheid te dragen, dan is de route naar een ‘normaal’ bestaan lang. Schuldbemiddeling en advies is van belang, soms door tijdelijk overnemen van het beheer. Beter is echter het werken met ‘buddies’, die over het gebruik van het schaars beschikbare geld adviseren. Bij mensen die verslavings-gevoelig zijn is het beter geen cash over te dragen. Humanitas geeft een cursus ‘Omgaan met geld’. De schuldproblematiek vraagt veel aandacht. De aanpak is ingedeeld in twee fasen. De eerste fase(1) betreft de intake. Fase (2) betreft het uitzetten van een traject. Er zijn meer mensen met een verstandelijke beperking dan je verwacht. Mensen met een beperking kunnen niet altijd zelfstandig acteren, hiertoe is maatwerk nodig. En coördinatie over de (soms 18) hulpverleners. Psychosociale problematiek ligt vaak ten grondslag aan een schuldenprobleem. Geld uitgeven is zo gebeurd.

Wie uit de bijstand klimt ervaart een grote impact, vooral via het zelfvertrouwen. Voorbeeld van een schoolverlater die helemaal niets meer deed, maar via een arbeidsplaats aan de gang is geholpen. Mark sluit af met de constatering dat de klein- en achterkleinkinderen van de bezembinders nog steeds in armoede leven. Armoede blijft een erg lastige uitdaging.

Discussie:

  • Jacqueline le Grand legt een verbinding met de eerste spreker over het thema Armoede en de basisuitkering/basisinkomen voor iedereen; AOW vanaf start arbeidsmarkt als het ware. In Finland is men er mee bezig.
  • Mark stelt dat uitvoeringsregelingen tijd en geld kosten. Wat blijft is echter dat mensen geld krijgen zonder er iets voor te doen. Dat leidt tot niets doen.
  • Eelke: Dit lost het probleem niet op van mensen die niet kunnen managen. En uitkeringsgerechtigden willen wel graag nut hebben, ze hebben hun trots. Hij ziet wel perspectief in het geven van vrijstelling op de sollicitatieplicht. Dat levert ruimte op om dingen aan te pakken.
  • Mark: betrokkenen hebben vaak slecht zicht op de eigen situatie, en heus niet alleen in de gevallen van alcohol of drugs. Thuis blijven wonen bij afkickbegeleiding verdient sterk de voorkeur boven een opname. Wel moet daarbij vaak het geld uit handen worden genomen.
  • Roelof merkt op dat sommige betrokkenen heel blij zijn als ze niets te doen hebben.
  • Paul vertelt dat hij recent 3 mensen begeleid heeft om uit de bijstand te komen. Het was ontmoedigend wat de Gemeente Nijmegen aan mechanismen heeft om dit te begeleiden. Een basisinkomen zou zaken sterk vereenvoudigen. Nu zijn er allerlei belemmeringen: je mag bijvoorbeeld geen taalcoach worden. Ook het doorrekenen van de financiële route is een uitdaging.
  • Mark zegt dat de doorlooptijd tussen het tijdstip van aanvraag van de uitkering en de toekenning zo lang is dat het probleem ondertussen alleen maar groeit. Het Rijk beschikt over inkomensgegevens, maar geeft geen toegang hiertoe aan de Gemeente. De tijden van het bouwvakkersparadijs (uitkering ophalen en zwart werken over de grens) zijn inmiddels wel voorbij.
  • Astrid herkent het probleem van de 4 katten (en de kosten). Het gesprek erover wordt nu wel gevoerd.
  • Hans v. L vraagt of ook de harde lijn wordt toegepast. Mark: niet in zijn Gemeente.
  • Eelke vraagt naar budgetbeheer. Mark heeft voorkeur voor buddy-systeem, waarin meegestuurd wordt op de uitgaven zonder de verantwoordelijkheid over te nemen. Voorts wijst hij op een pervers verdienmodel van internetwinkels, die wel weten dat ze de hoofdsom nooit zullen ontvangen maar kunnen leven van de rente op de schuld. Bewindvoerder is overigens een reguliere baan. Moet de Gemeente die taak gratis gaan aanbieden?
  • Jan R. merkt op dat we al wel veel oplossen, behalve de restproblematiek van de harde kern. Hoe groot is die?
  • Mark antwoordt dat er geen parallelle werkelijkheid is waaraan je kunt toetsen wat er achter de voordeur gebeurt. Maar we zetten in op een positieve beweging.
  • Lilian beveelt aan het boek ‘Schaarste, hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen’ te lezen, van Sendhil Mullainathan & Eldar Shafir, en sluit de bijeenkomst.

Deze jaargang van het Weekbericht wordt geredigeerd door Hans Classen, Maud Graff (vz) en Tjeerd Jansen.